Τι είναι το Συζευγμένο Λινελαϊκό Οξύ (CLA);

Το CLA είναι διάσημο για τις λιποδιαλυτικές ικανότητές του, αλλά έχει εξίσου εντυπωσιακά αποτελέσματα και στην καταπολέμηση του καρκίνου. Εκατοντάδες έρευνες, πρόσφατες αλλά και παλαιότερες, έχουν αποφανθεί με βεβαιότητα ότι αυτό το «καλό» λιπαρό οξύ όχι μόνο φροντίζει την εμφάνιση του σώματός μας, αλλά και την υγεία μας.

Είναι μια ουσία που ανακαλύφτηκε μόλις το 1987 από τον Dr. Michael Pariza, επιστήμονα του Ινστιτούτου Διατροφικής Έρευνας, του Πανεπιστημίου των Ην. Πολιτειών. Χαρακτηριστικά να αναφέρουμε ότι ανακαλύφτηκε μέσα από μια έρευνα σε ποντίκια, με την οποία έδειξε ότι η ύπαρξη αυτής της ουσίας που ονομάστηκε CLA-συζευγμένο λινολεϊκό οξύ, εμπόδισε την εμφάνιση καρκινικού όγκου στα πειραματόζωα, ενώ ο ίδιος επιστήμονας σε πειράματα με κουνέλια έδειξε την θετική επίδραση του CLA στη μείωση της αθηροσκλήρωσης. Οι εξαιρετικές αντικαρκινικές ιδιότητες του CLA μπορούν να βοηθήσουν στον καρκίνο του στήθους, του παχέος εντέρου, του προστάτη, του πνεύμονα, της επιδερμίδας αλλά και στο μελάνωμα.

Πέντε με έξι δεκαετίες πριν, οι άνθρωποι είχαμε τη δυνατότητα να ωφεληθούμε από αυτές τις πολύτιμες ιδιότητες απλώς τρώγοντας κόκκινο κρέας, επειδή προερχόταν κυρίως από ζώα ελευθέρας βοσκής. Σταδιακά, τα ζώα ελευθέρας βοσκής αντικαταστάθηκαν, σχεδόν εξολοκλήρου, από ζώα εκτροφής κι έτσι η πρόσληψη CLA από τον καταναλωτή έπεσε κατακόρυφα. Αμερικανοί ειδικοί εκτιμούν ότι από τη δεκαετία του ’60 μέχρι και σήμερα η διατροφική πρόσληψη CLA από τους Αμερικανούς έπεσε πάνω από 80%. Για την Ελλάδα δεν υπάρχουν στοιχεία, όμως μπορούμε να υποθέσουμε ότι η κατάσταση σήμερα δεν απέχει πολύ από εκείνη στις ΗΠΑ. Μάλιστα, σε αυτό το γεγονός αποδίδουν οι επιστήμονες και την πανδημία παχυσαρκίας που πλήττει τον σύγχρονο άνθρωπο. Η μειωμένη πρόσληψη CLA, λόγω κατανάλωσης κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων από ζώα που εκτρέφονται και δεν είναι ελευθέρας βοσκής, σε συνδυασμό με την καθιστική ζωή και την πρόσληψη πολλών θερμίδων από κορεσμένα λιπαρά, έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση της παχυσαρκίας.

Ο Ρόλος του CLA
Τα τελευταία χρόνια, πάνω από 200 επιστημονικά άρθρα έχουν δημοσιευτεί σε περιοδικά σχετικά με τη δράση και το γενικότερο ρόλο του CLA. 

Οι πιο σημαντικές από αυτές τις δράσεις είναι: 
  • περιορίζει την ανάπτυξη και συρρικνώνει το μέγεθος των καρκινικών κυττάρων 
  • σκοτώνει τα προ-καρκινικά κύτταρα 
  • διεγείρει το ανοσοποιητικό σύστημα 
  • μειώνει τις καρδιακές παθήσεις και πολεμάει το διαβήτη 
  • μειώνει τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων, της συνολικής και της "κακής" χοληστερόλης 
  • επηρεάζει ευνοϊκά τη σύσταση του σώματος 
  • έχει αντιοξειδωτική δράση
Το CLA είναι ένα πολυακόρεστο συζευγμένο λιπαρό οξύ, το οποίο είναι απαραίτητο στη διατροφή του ανθρώπου, μιας και ο οργανισμός δεν μπορεί να το συνθέσει. Ένα πολύ σημαντικό στοιχείο ως προς τη δράση του CLA, είναι η επίδραση που έχει στη σύσταση του σώματος. Πειράματα (σε ποντίκια και χοίρους) έδειξαν ότι το CLA μπορεί να μειώσει τα επίπεδα του σωματικού λίπους και να αυξήσει τα επίπεδα της σωματικής άλιπης μάζας. Έτσι, πειράματα 12 εβδομάδων σε ποντίκια που εφάρμοσαν δίαιτα με ή χωρίς CLA, έδειξαν ότι αυτά που είχαν μια διατροφή υψηλή σε λίπος με CLA μείωσαν το λίπος τους κατά 0.5-1%. Επιπλέον, το CLA αυξάνει τη μυϊκή μάζα και επομένως αυξάνει το μεταβολισμό με αποτέλεσμα να κάνει περισσότερες καύσεις. Είναι σημαντικό να τονιστεί, πως η χρήση μόνο του CLA δεν είναι η απάντηση στην παχυσαρκία, αλλά μπορεί να είναι ένα χρήσιμο εργαλείο σε συνδυασμό με μια ισορροπημένη διατροφή και ένα εβδομαδιαίο πρόγραμμα άσκησης. 

Άλλες μελέτες σε διαβητικούς τύπου 2, έδειξαν ότι η πρόσληψη 3γρ. CLA την ημέρα μπορούν να αυξήσουν τα μέσα επίπεδα της ινσουλίνης κατά τη διάρκεια της μέρας και κατά συνέπεια να οδηγήσουν σε καλύτερο μεταβολισμό της γλυκόζης. Το CLA βοηθάει τη γλυκόζη του αίματος να εισχωρήσει στα κύτταρα και την αποτρέπει ώστε να μετατρέπεται σε λίπος. Βέβαια, χρειάζονται πιο μακροχρόνιες έρευνες σε μεγαλύτερο δείγμα πληθυσμού προκειμένου να μπορέσουμε με βεβαιότητα να θεωρήσουμε το CLA σύμμαχο στον έλεγχο του διαβήτη. 

Πηγές του CLA
Το CLA-συζευγμένο λινολεϊκό οξύ βρίσκεται κυρίως στο γάλα και στο κρέας. Επειδή όπως θα δούμε και παρακάτω το CLA βρίσκεται στο λίπος αυτών των τροφίμων, η περιεκτικότητα σε CLA του ολόπαχου γάλακτος είναι υψηλότερη από αυτή του ημι- ή του πλήρους αποβουτυρωμένου γάλακτος. 
Η ποσότητα που χρειάζεται το σώμα μας δεν είναι μεγάλη και σύμφωνα με κάποιες συστάσεις φτάνει μόλις τα 3.5 γραμμάρια, ποσότητα που αντιστοιχεί σε μία φέτα τυρί, μια μερίδα μοσχαρίσιου κρέατος και ένα ποτήρι γάλα. Απαραίτητη προϋπόθεση βέβαια όπως τονίζουν οι επιστήμονες, είναι να προέρχονται από ζώα ελευθέρας βοσκής, αφού το είδος της διατροφής του ζώου προσδιορίζει και τα επίπεδα του CLA στη δίαιτα.

CLA περιεκτικότητα σε επιλεγμένα τρόφιμα:
Γαλακτοκομικά προϊόντα
Συνολικό CLA (mg/g λίπους)
Ομογενοποιημένο γάλα
5.5
Απλό γιαούρτι
4.8
Άπαχο γιαούρτι
1.7
Παγωτό
3.6
Τυρί τύπου cheddar
3.6
Μοτσαρέλα
4.9
Τυρί τύπου κότατζ
4.5
Κρέατα
 
Μοσχαρίσιο
2.9-4.3
Αρνί
5.6
Χοιρινό
0.6
Κοτόπουλο
0.9
Γαλοπούλα
2.5
Θαλασσινά
 
Σολομός
0.3
Γαρίδες
0.6
Λάδια
 
Ηλιέλαιο
0.4
Καλαμποκέλαιο
0.2

Συμπερασματικά, υπάρχουν αρκετά στοιχεία στη βιβλιογραφία για την προστατευτική δράση του CLA σε σχέση με παθήσεις της σύγχρονης εποχής, όπως η αθηροσκλήρωση, η παχυσαρκία και ο διαβήτης. Αδιαμφισβήτητα υπάρχει όφελος από την πρόσληψη του CLA μέσα από την καθημερινή μας διατροφή και η χρήση συμπληρωμάτων CLA, αν αυτό κριθεί απαραίτητο. 
Παρόλα αυτά όμως, χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να οδηγηθούμε σε τελικά συμπεράσματα.